De gemeente Heemskerk, de politie en Platform Veilig Ondernemen (PVO) Noord-Holland hebben een gezamenlijke aanpak ontwikkeld om de weerbaarheid van ondernemers te vergroten bij incidenten waarbij explosieven een rol spelen. De aanpak is gericht op snellere signalering, betere preventie en een duidelijk handelingsperspectief bij dreiging of een incident.
De aanpak is het resultaat van een pilotproject dat in 2025 van start ging, naar aanleiding van de landelijke toename van intimidaties en dreigingen met explosieven bij woningen en bedrijven. Het aantal explosies bij woningen verviervoudigde en bij bedrijven verdrievoudigde ten opzichte van 2022. Wat begon als een grootstedelijk probleem, treft inmiddels ook lokale ondernemers in kleinere gemeenten.
Volgens politiecijfers waren er in 2024 in totaal 194 explosie-incidenten. In 2025 ging het om 175 incidenten. Hoewel dat een lichte daling is, blijft het aantal volgens de betrokken partijen te hoog. De meeste incidenten vinden plaats bij woningen, voertuigen en bedrijven. Woningen vormen nog altijd het belangrijkste doelwit: in 2024 vond ruim driekwart van de incidenten bij woningen plaats.
Burgemeester Alexander Luijten over de pilot: “Intimidatie met explosieven is onacceptabel. Samen met onze partners hebben we een belangrijke stap gezet naar een breed inzetbaar actieplan. Er ligt nu een richtlijn die is gebaseerd op lessen uit eerdere incidenten, binnen én buiten onze gemeente.”
Volgens de burgemeester van Heemskerk is het daarnaast zorgelijk dat daders steeds vaker minderjarigen zijn die via apps als Telegram worden geronseld om tegen betaling explosieven te plaatsen. “Het is belangrijk om jongeren te behoeden voor deze verleidingen, zodat ze niet in het criminele milieu verstrikt raken,” aldus de burgemeester.
Explosieven worden door criminelen ingezet om druk uit te oefenen of als waarschuwing. In een deel van de gevallen is er een directe link met criminaliteit, maar ook zakelijke conflicten of persoonlijke vetes kunnen een rol spelen. Daarnaast wordt steeds vaker zwaar vuurwerk gebruikt bij plofkraken en andere vormen van zware criminaliteit.
Wat de aanleiding ook is, de impact op de veiligheid en het veiligheidsgevoel in de omgeving is volgens Linda Hoorn van PVO Noord-Holland groot: “Met deze aanpak willen we verdachte situaties eerder leren herkennen, incidenten voorkomen en ondernemers praktische handvatten bieden. Daarbij is samenwerking met ondernemers essentieel, bijvoorbeeld via het delen van camerabeelden in het Camera in Beeld-systeem van de politie.”
Als onderdeel van de aanpak is een praktische brochure ontwikkeld voor ondernemers op bedrijventerreinen en in winkelgebieden. Deze biedt tips en handelingsperspectief bij dreiging of daadwerkelijke incidenten met explosieven, én informatie over waar men terechtkan voor hulp of advies. De brochure wordt via gemeenten en ondernemersverenigingen verspreid. Je kunt de brochure ook downloaden op onze explosieven pagina.
Daarnaast zijn er checklists ontwikkeld die inzicht geven in de rollen en verantwoordelijkheden van gemeenten en politie bij incidenten met explosieven. Deze kunnen worden ingezet in verschillende fasen: van preventie en signalering tot nazorg.
We organiseren bovendien Veiligheidsbijeenkomsten Explosieven. Tijdens deze bijeenkomsten komen herkenningssignalen, risicofactoren, typen explosieven en meldroutes aan bod. De bijeenkomsten zijn bedoeld voor ondernemers die willen weten hoe te handelen bij incidenten, maar ook om deze te helpen voorkomen. De sessies, die op verzoek worden georganiseerd, kunnen preventief worden ingezet of als evaluatiemoment na een incident in een getroffen gebied.
De initiatiefnemers willen de kennis en ervaringen gebruiken om de aanpak uit te breiden naar andere gemeenten en winkelgebieden in Noord-Holland, en op termijn naar andere regio’s in Nederland.
Winkeliersverenigingen en gemeenten kunnen voor meer informatie terecht op onze pagina over explosieven. Wil je een aanvraag indienen voor een veiligheidsbijeenkomst, vul dan ons contactformulier in.
